Giải Nghĩa Yield Farming Khó Hiểu

*Lưu ý: Bài viết sử dụng nhiều từ hàn lâm, cân nhắc không đọc trước khi ngủ.

Thông qua sức mạnh của khả năng kết hợp không cần cấp phép của Defi (DeFi’s permissionless composability) và Oracles phi tập trung của Chainlink (Chainlink’s decentralized oracles) và một nền tài chính mới ví dụ như Yield Farming, những nhà phát triển hợp đồng thông minh trên thế giới đã xây dựng nhanh chóng, triển khai những ứng dụng phi tập trung mới với với tốc độ chưa từng có.

(*Defi = Decentralized Finance = tài chính phi tập trung)

Tính đến thời điểm này của bài viết, Defi đã phát triển gấp 10 lần từ con số 0,7 tỉ đô tới hơn 8 tỉ đô trong tổng số các tài sản bị khoá từ người dùng nạp vào, trong số đó có hơn 3 tỉ đô được bảo mật trực tiếp bởi nguồn cung cấp dữ liệu giá của Chainlink.

Việc thúc đẩy sự tăng trưởng là do sự tốc độ phát triển nhanh và sáng tạo của Defi. Điều này dẫn đến nhiều nguyên tắc tài chính mới mà trước đây không thể tồn tại do sự kém hiệu quả và rủi ro hiện diện trong hệ thống tài chính truyền thống. Sự đổi mới gần đây chiếm lĩnh không gian của Defi đó là Yield Farming, còn được biết đến là khai thác thanh khoản (Liquidity Mining).

Yield Farming là việc các giao thức thưởng cho người dùng khi người đó cung cấp thanh khoản (liquidity) hoặc cung cấp những dịch vụ có giá trị khác cho hệ sinh thái các ứng dụng phi tập trung. Những người tham gia vào Yield Farming này được trả theo token tỉ lệ nhất định. Phần thưởng từ Yield Farming như là phí giao dịch trong các sàn giao dịch phi tập trung hoặc lãi từ việc cho vay trên thị trường tiền tệ. Một vài dự án cũng bao gồm phần thưởng cho những dịch vụ khác như sự tham gia của người dùng hay những hỗ trợ các sáng kiến cho cộng đồng, nhà phát triển.

# Mục Tiêu Yield Farming

Yield Farming được thực hiện với hai mục đích chính:

• Khuyến khích người dùng gửi và khoá thanh khoản của họ vào ứng dụng Defi, làm tăng tổng vốn hoá bị khoá (TVL = total value locked) và tăng nguồn cung cho hệ sinh thái. Thanh khoản càng tăng thì giảm việc trượt giá(slippage) cho người dùng và thúc đẩy tăng trưởng phía nhu cầu bằng việc đưa ra những lợi ích tốt hơn so với đối thủ.
• Phân phối công bằng token cho người dùng vì những người này đã chọn dự án của bạn thay vì những dự án khác và chịu những rủi ro có thể xảy ra ( ví dụ như impermanent loss). Phân phối công bằng này cho phép việc quản trị phi tập trung thực thi ngày từ ban đầu bởi vì không có sự ưu tiên nào cho một cá nhân cụ thể nào cả.

(*Impermanent loss là sự mất giá của việc cung cấp thanh khoản cho các sàn giao dịch phi tập trung khi mà giá của cặp giao dịch đó có sự biến động lớn)

Những giao thức Defi khác nhau sẽ có cách tiếp cận khác nhau với Yield Farming phụ thuộc vào mục đích mà họ hướng tới. Những sự ra mắt gần đây của các token đã theo mô hình bao gồm sự mở rộng của các ứng dụng từ các sàn giao dịch phi tập trung tới thị trường tiền tệ và hơn thế nữa. Những dự án này đã hưởng lợi từ việc tạo ra mạng lưới cho những người dùng đâu tiên, những người mà hoạt động năng nổ vào việc quản trị giao thức, ngay cả khi mỗi trường hợp sử dụng của các dự án là khác nhau.

# Việc Tăng Tính Thanh Khoản Trong Defi Yield Farming

Những phiên bản đời đầu của Yield Farming đã được triển khai để tăng trực tiếp tính thanh khoản của một loại tài sản nhất định trong nền kinh tế Defi. Dự án Yield Farming tiên phong đầu tiên đó là Synthetix, một sàn giao dịch phái sinh phi tập trung. Synthetix đã ra mắt giao thức cơ chế thanh khoản vào giữa năm 2019 để thưởng cho người cung cấp thanh khoản với cặp sETH/ETH trên Uniswap. Người mà đã stake cặp sETH/ETH từ Uniswap vào một hợp đồng đặt cược đã nhận được một token SNX có giá trị tương đương với phần thanh khoản của họ được cung cấp.

Trên thực tế, không chỉ việc những người cung cấp thanh khoản có thể nhận được lợi nhuận từ phí giao dịch của Uniswap (giảm thiểu impermanent loss) mà còn giúp thu hút những người mới sử dụng Synthetix bởi vì đã có một cách để chuyển đổi liên mạch từ ETH thành sETH với tỷ lệ trượt giá thấp hơn. Người dùng có sETH sau đó có thể vào hệ sinh thái của Synthentix và có được các hệ thống tổng hợp khác cung cấp khả năng tiếp xúc với hàng hóa, tiền tệ fiat, tiền điện tử, chỉ số và hơn thế nữa. Trong khi chương trình Yield Farming này đã bị ngừng, Synthetix kể từ đó đã đưa ra nhiều cơ chế khuyến khích khác để tăng tính thanh khoản của các hệ thống tổng hợp khác, bao gồm sUSD và sBTC.

Trong khi Synthentix là người đi đầu trong thị trường này thì Compound chính là nhân tố đã làm Yield Farming phát triển mạnh như ngày nay thông qua sự ra mắt token của họ vào tháng 6 năm 2020.

Sự phát triển liên tục của Yield Farming bao gồm:

• Lựa chọn những Defi token các nhau để stake
• Hỗ trợ đa dạng các nhóm thanh khoản khác nhau (ví dụ Uniswap hoặc Balancer)
• Thay đổi sự phân phối token của các nhóm thanh khoản (98/2 hoặc 50/50)
• Phần thưởng thêm cho các nhóm staking nhất định
• Còn nhiều hơn nữa

Sự phát triển gần đây của Yield Farming cũng dẫn đến sự nhiều thuật ngữ mới ra đời liên quan đến các loại khác nhau của các nhóm được hỗ trợ bởi những dự án Yield Farming, cụ thể là các điều khoản nhóm 1 và nhóm 2. Nhóm 1 là nhóm cho phép người dùng stake đa dạng những token có tính thanh khoản ở các thị trường khác ( ví dụ ETH hoặc các stablecoins). Nhóm 2 đề cập tới các nhóm yêu cầu tiếp xúc với các token quản trị đã farm, điều này trực tiếp làm tăng thanh khoản cho những token đã nói ở trên để từ đó người dùng có sự lựa chọn lợi nhuận cho họ. Với sự phát triển của Defi, có khả năng chúng ta sẽ tiếp tục thấy Yield Farming thay đổi và phát triển theo giá trị mà nó có thể cung cấp.

# Tầm Quan Trọng Của Thanh Khoản

Để mà hiểu tại sao các giao thức phi tập trung sẵn sàng phân phối token bị động cho người dùng thì quan trọng phải hiểu chìa khoá của tính thanh khoản trong Defi. Bởi vì các ứng dụng phi tập trung sử dụng mã nguồn mở nên “hào phòng thủ” của họ là cộng đồng và tính thanh khoản. Một giao thức lâu dài không chỉ tập trung vào logic kinh doanh của họ mà còn làm tăng ảnh hưởng mạng lưới (một mạng lưới là tât cả những thứ như lập trình, sự đón nhận, người dùng, sự hỗ trợ từ cộng đồng, giá trị tạo ra,…)

Chính vì lý do này mà các giao thức phải quyết định triển khai Yield Farming bởi ý nghĩa của trực tiếp khuyến khích tạo ra thanh khoản với hy vọng rằng nó sẽ mang lại trải nghiệm người dùng tốt hơn và đón nhận rộng rãi hơn. Một khi ứng dụng Defi ngày càng nhiều thanh khoản (nguồn cung) thì sẽ thu hút nhiều người dùng (nhu cầu), những người này sau đó sẽ trả phí cho phía cung, thu hút nhiều người nạp tiền, kết quả là tạo ra một chu kỳ tăng trưởng mạnh. Chu kỳ này được thiết kế để thúc đẩy một giao thức lên dẫn đầu thị trường bằng cách liên tiếp thu hút tính thanh khoản.

# Hiệu Ứng Hệ Thống

Trong khi tính thanh khoản có thể được xem là một con hào nhưng nó lại hoàn toàn có thể xâm nhập để vượt qua. Việc khuyến khích Yield Farming có thể được sử dụng để thu bớt tính thanh khoản của các giao thức khác, có khả năng dẫn đến hiệu ứng giảm giá, trong đó nếu đủ thanh khoản chuyển sang, hiệu ứng mạng lưới dựa trên thanh khoản có thể chuyển từ giao thức cũ sang giao thức mới một cách hiệu quả. Cách tiếp cận này được gọi là Vampire mining.

Mặc dù vẫn chưa biết liệu cách tiếp thức này có hiệu quả lâu dài hay không, nhưng nó cho thấy tầm quan trọng không chỉ của tính thanh khoản của một giao thức mà còn là cách sử dụng Yield Farming để tiến hành một cuộc chiến thanh khoản. Cuối cùng, Yield Farming chỉ đơn giản là một công cụ có thể được sử dụng để đạt được vô số mục tiêu.

Token được tạo ra từ Yield Farming khuyến khích người dùng gửi các thanh khoản, họ cũng cung cấp người dùng về một phần phí mà ứng dụng Defi tạo ra và khuyến khích sự tham gia quản trị liên quan đến tương lai của giao thức, ví dụ như việc bỏ phiếu về việc có nên thêm một nhóm (pool) nữa hay không?

Tuy nhiên để mà quản trị cho những ứng dụng Defi đến với sự phi tập trung, những token này cần được phân phối rộng rãi cho những người dùng độc lập, đây là lúc mà các tính năng của Yield Farming phát huy tác dụng.

# Phân Phối Token Đồng Đều Việc Tạo Ra Cộng Đồng Các Bên Liên Quan

Mặc dù không phải là mục tiêu gốc của Yield Farming, nó cũng đóng vai trò như một mô hình phân phối công bằng cho token. Thay vì phân bổ một lượng lớn các token cho vài nhà đầu tư và “người thân trong nhà”, token sẽ được gửi trực tiếp đến cộng đồng thông qua những mô hình truy cập bình đẳng dựa trên những người dùng đóng góp cụ thể. Việc phân phối token cho phép cộng đồng sở hữu giao thức và thực hiện các thay đổi hoặc bổ sung cần thiết.

Những dựa án tận dụng Yield Farming để phân phối công bằng có thể đảm bảo rằng không chỉ nguồn cung token giữa các bên mà còn được trao cho những người đã có đóng góp giá trị cho các giao thức. Thật vậy, điều này có thể tạo ra những cộng đồng cực kỳ mạnh mẽ, những người mà được khuyết khích phát triển giao thức và làm tăng giá trị cho token. Các bên liên quan với động lực mạnh mẽ nhiều khả năng có thể gắn bó trong quá trình phát triển của dự án.

Một ví dụ điển hình về điều này là YFI, token của yEarn Finance – một giao thức hợp đồng thông minh được thiết kế để tự động hóa việc cung cấp thanh khoản trong các ứng dụng DeFi dựa trên cơ hội lợi nhuận tốt nhất tại thời điểm hiện tại. Vào tháng 7 năm 2020, yEarn đã đúc và phân phối công khai 30.000 token YFI cho các nhà cung cấp thanh khoản cho nhiều nhóm (pools) trong vòng hai tuần khi Yield Farming còn là một ý tưởng mới. Phần lớn YFI được canh tác (farmed) bởi những cá nhân có hiểu biết sâu sắc về hệ sinh thái DeFi và từ đó đã nhóm(pool) lại với nhau để tạo thành cộng đồng YFI. Token YFI này kể từ đó đã được gửi vào nhiều ứng dụng DeFi khác, cho thấy người dùng không chỉ nắm giữ mà còn tích cực sử dụng token của họ để tăng cường tính thanh khoản của hệ sinh thái yEarn.

Với việc ra mắt token công bằng, cộng đồng có thể hình thành một cách tự nhiên theo cách dân chủ hóa và tiếp tục phát triển hệ sinh thái do các thành viên cộng đồng có động lực tài chính trực tiếp với giao thức. Trong khi cơ chế Yield Farming của yEarn tạo ra một lượng lớn thanh khoản cho yCRV (một rổ tiền ổn định thu được từ yEarn), việc phân phối công bằng của YFI có ảnh hưởng lớn, nếu không muốn nói là lớn hơn đối với thành công của dự án. Về bản chất, Yield Farming cho phép yEarn phát triển đồng thời hai thành phần rất quan trọng cho bất kỳ giao thức DeFi nào: phát triển ảnh hưởng mạng lưới của tính thanh khoản mở rộng do người dùng điều khiển và tạo ra một cộng đồng để thúc đẩy giao thức phát triển.

# Chainlink Hỗ Trợ Cho Yield Farming

Để thúc đẩy hơn nữa khuyến khích thanh khoản và phân phối công bằng các token được hỗ trợ bởi Yield Farming, các nhà phát triển hợp đồng thông minh có thể tận dụng cơ sở hạ tầng bổ sung để cải thiện hơn nữa các mục tiêu này. Một trong những cơ sở hạ tầng như vậy là Chainlink và nguồn cấp dữ liệu giá(price feeds) được sử dụng rộng rãi và cung cấp bởi các mạng oracle phi tập trung. Nguồn cấp dữ liệu giá của Chainlink đã được sử dụng theo nhiều cách trong Yield Farming, cùng với nhiều cơ hội mới chưa được khám phá.

• Token Lockups – Giao thức dựa trên Polkadot, Plasm, đang phân phối token cho các nhà cung cấp thanh khoản dựa trên cả giá trị của tài sản được đặt cọc tại thời điểm phân phối phần thưởng và khoảng thời gian tài sản được đặt cọc bị khóa trong giao thức. Điều này là để khuyến khích việc cung cấp thanh khoản với triển vọng dài hạn.
• Proportional Pool Rewards – Giao thức DeFi StrongBlock đã tích hợp nguồn cấp dữ liệu giá của Chainlink để tính tổng giá trị USD của các tài sản đặt cọc trong nhiều pool và phân phối phần thưởng theo đúng tỷ lệ. Điều này cho phép StrongBlock tạo ra một lượng lớn các tài sản khác nhau, với phần thưởng lớn hơn sẽ dành cho những người dùng cung cấp tính thanh khoản có giá trị hơn.
• Auto-Adjusting Rewards – Nguồn cấp dữ liệu giá Chainlink để cung cấp giá thị trường cho token Yield Farming trên chuỗi. Điều này cho phép các cơ hội duy nhất như tự động điều chỉnh số lượng token được đúc theo giá thị trường của nó, có khả năng bình ổn lợi nhuận từ Yield Farming cho người dùng. Nguồn cấp dữ liệu giá cũng có thể được sử dụng bởi các dApp khác để nhanh chóng tạo ra các sản phẩm tài chính dựa trên DeFi mới, chẳng hạn như khi Chainlink tung ra nguồn cấp dữ liệu giá YFI / ETH để hỗ trợ các sản phẩm phái sinh của Opium Protocol.

#Tổng Kết Lại

Yield Farming là một công cụ tài chính sơ khai mới trong DeFi đã chứng minh khả năng cung cấp hiệu quả gấp đôi cả việc khuyến khích thanh khoản và cho phép phân phối token hợp lý. Các bên liên quan của DeFi cũng được hưởng lợi rất nhiều, vì Yield Farming đã giảm mức trượt giá cho việc hoán đổi token trên nhiều ứng dụng DeFi và thúc đẩy sự phát triển của các cộng đồng mạnh mẽ. Nó cũng đã cho phép vô số dự án khởi động sự phát triển của họ để giờ đây đảm bảo hàng trăm triệu đến hàng tỷ tiền của người dùng.

• Derivatives

Dịch từ: https://blog.chain.link